|
 |
Rynek nr 5, hip. 37,
kamienica Riaucourta (Jeleniowska, Pod Bazyliszkiem). Od
1465 wzmiankowany jako właściciel Jan Kirstan, który
przed 1470 wystawił kamienicę, zapewne jednotraktową, o
głębokości obecnych dwóch przednich traktów. Od końca w.
XV należała do kupieckiej rodziny Gniewańskich,
następnie 1507-36 do Siodlarzy (Siodlarzewiczów) i
Dambalów (Dąbalów). Ok. 1538 własnością Franciszka
Łyszcza, kupca, pisarza sądu radzieckiego, potem
burmistrza staromiejskiego, przez którego prawdopodobnie
przebudowana; wtedy zapewne dostawiony tylny trakt z
izbą i przechodem na podwórze, a piwnice w przedniej
części domu podzielone i przesklepione. Potem własnością
Wiktoryna Eychela i od 1576 Mikołaja Alexandra (Alexandriniego),
medyka i rajcy. 1607 spalona, po czym spadkobiercy
sprzedali ją jezuitom, a ci 1614 burmistrzowi
Stanisławowi Jeleniowi, który kamienicę odbudował.
Po 1632 należała do Jana
Kotyńskiego, sekretarza i pisarza kancelarii
królewskiej, który wzmiankowany też 1659 i 1669;wówczas
układ kamienicy już trzytraktowy. W pierwszej połowie
XVIII w. jednym z właścicieli Piotr Riaucourt, bankier;
mieściła wówczas jego kantor. W tym czasie nadbudowana
do czterech kondygnacji. Ok. 1770-80 fasada zyskała
wystrój klasycystyczny, być może za własności Prejów (Breyów),
w których rękach (a następnie ich sukcesorów) w
ostatnich latach w. XVIII. W 1796 własnością
Kwiatkowskich, 1824 Choromańskich, 1831 Nowickich, 1841
Samowiczów i ich spadkobierców, 1908 Zawadzkich. 1871
oficyna tylna jeszcze drewniana. 1928 polichromia fasady
wyk. przez Stanisława Rzeckiego.
Po 1935 parter przerobiony na urząd pocztowy. Po
zniszczeniu 1944 fasada zachowana do wysokości gzymsu
wieńczącego. Po rozebraniu pozostałości
kamienica odbudowana 1952-53 wg proj. Mieczysława Kuźmy
i Lesława Nowakowskiego, w nawiązaniu do stanu sprzed
1944, zachowującego cechy przebudowy z 1770-80, bez
oficyn. - Czterokondygnacjowa z mieszkalnym poddaszem,
trzytraktowa. Układ wnętrz wyższych kondygnacji nowy,
proj. pracowni Piotra Biegańskiego, przystosowany na
użytek restauracji „Bazyliszek". Fasada trzyosiowa.
Przyziemie nowo projektowane, kuta wywieszka z
przedstawieniem bazyliszka proj. Jerzego Brabandera. |
