|
 |
Rynek 14 |
|
 |
Rynek 14, hip.
63, kamienica Kupcewiczowska (Erlerowska, Odolińska,
Hegnerowska). Odkryte ślady wczesnego zagospodarowania
działki, w. XIV (szczątki wymoszczenia podwórza
dranicami i płot na
granicy posesji nr 12 oraz późniejsze relikty
drewnianych zabudowań gospodarczych w dwóch warstwach).
1444 wzmiankowany dom drewniany z murami po obu
stronach, który po Michale kuśnierzu, zięciu Mordibira
otrzymał Andrzej Edlinger. Kamienica wzniesiona przez
tegoż ok. 1446, po czym przekazana Piotrowi malarzowi (z
obowiązkiem uprzedniego zakończenia budowy).
1448
wymieniona już kamienica, sprzedana zięciowi Piotra
malarza. Piotrowi złotnikowi; wówczas jednotraktowa
(głębokość obecnych dwóch przednich traktów), z piwnicą
krytą stropem. W. XVI właścicielami Erlerowie, kupcy i
złotnicy (wzmiankowani od 1516, w. pierwszej połowie XVI
poświadczony zakład złotniczy), następnie m.in.: przed
1580 Melchior Walbach, kupiec, żupnik królewski, po
którym jego zięć Hieronim Odoliński, aptekarz, w końcu
stulecia Andrzej Hegner (Egner). W. XVI co najmniej
dwukrotnie przebudowywana. W pierwszej przebudowie,
dokonanej zapewne przez Erlerów (prawdopodobnie 1531,
równocześnie z zabudową przez Andrzeja Erlera tyłów
działki z wykorzystaniem muru obronnego, (zob. ul.
Brzozowa nr 17) dodano tylny trakt; w drugiej, w końcu
w. XVI, przesklepiono tylną piwnicę oraz wzniesiono za
podwórzem oficynę gospodarczą wraz z murami granicznymi
z obu stron. |
|
Od końca w. XVII do połowy
w. XVIII w posiadaniu Kolińskich, wówczas, przed 1743,
ponownie przebudowana i podwyższona o jedną kondygnację
z latarnią. Od drugiej połowy w. XVIII do 1821 własność
Łyszkiewiczów, m.i. Macieja, kupca i bankiera (być może
wówczas wyk. balkon na I p.); następnie w posiadaniu
m.in.: po 1821 Piekarskich, ok. 1844 Antoniego
Kruszewskiego, ok. 1865-76 Woźniakowskich, ok. 1880-1907
Zuzanny Czerwińskiej, ok. 1910-15 Małkanów, ok. 1930
Stefana Moczyńskiego. Podczas remontu 1928 usunięto z
fasady dekorację nad oknami drugiej i trzeciej
kondygnacji oraz wyk. polichromię wg proj. Zbigniewa
Pronaszki.
Po zniszczeniach 1944 zachowane piwnice oraz fragmenty
murów przyziemia z portalem głównym, rozebrane przed
1952. Odbudowana 1952-53 wg proj. Teodora Burszego z
częściowym odtworzeniem fasady sprzed 1944 (zlikwidowano
balkon na pierwszym piętrze, zamieniono, po prawej
stronie parteru, otwór wejściowy na okno wystawowe),
nowo projektowaną elewację tylną i wnętrzami, na
parterze nawiązującymi do dawnego układu. -
Czterokondygnacjowa,
trzytraktowa. Fasada dwuosiowa, na wyższych
kondygnacjach ze sgraffitem wyk. 1953 przez Halinę i
Leona Michalskich. Na parterze rekonstruowany portal
kamienny w typie w. XVII, boniowany, zamknięty
półkoliście, w nadświetlu kuta krata, wyk. 1953 przez
Henryka Grunwalda. |
| |
|
|
