|
 |
Krakowskie
Przedmieście 87; hip. 455 i 456
Jak pisze w swoim
bezcennym opracowaniu Jarosław Zieliński -
Najcenniejsza, w dużym stopniu autentyczna kamienica
XVIII-wieczna przy Krakowskim Przedmieściu, doskonale
odbudowana po zniszczeniach wojennych. Fasada kamienicy
przedniej oceniana bywa jako jedna z najlepszych
elewacji domu mieszczańskiego epoki rokoka w skali
Europy, a styl kompozycji rzeźbiarskiej w zwieńczeniu
jako unikatowe zjawisko w historii sztuki europejskiej.
W połowie XVII w. tym miejscu - dwie posesje. Od ok.
1669r. na cz. południowej dom Klemensa Woydowicza, potem
ok 1700 Stanisława Clemensa, następnie Pawłowskiego.
Pomiędzy 1762 a 1768 wybudowana została dwupiętrowa
kamienica, rozebrana ok. 1795.
Druga działka hip. 456 sprzedana ok. 1660 Joachimowi
Pastoriusowi, który wybudował tu kamienicę. W 1661
własność Kaspra Waltera, ławnika, a następnie kupca
Andrzeja Wegnera. Od 1666 w rękach prymasa Michała
Prażmowskiego, przed kolejno do Stanisława
Grzybowskiego, Stanisława Clemensa, a w 1743 -
Pawłowskiego. W 1754 odstąpiona przez gminnego Warszawy
Piotra Besestego (vel Bizestego) rodzinie Leszczyńskich,
w tym samym roku gruntownie przekształcony budynek wg
proj. Jakuba Fontany. Dom zyskał najbardziej ekspresyjną
w Warszawie rokokową fasadę. Od strony ul. Senatorskiej
istniał już w tym czasie drugi dom frontowy. W 1784
kamienice na obu posesjach odnotowano jako własność
Rautenstrauchów. Od końca XVIII w. własność Stefana
Dobrycza (także w 1819). |
|
Zespół kamienic spalony w
1939, został zabezpieczony przez zamurowanie okien. Do
chwili podjęcia odbudowy zachował mury obwodowe i obie
fasady wraz z dekoracją. W związku z budową tunelu Trasy
W-Z w 1948 rozebrano mury dobudowanego dwuosiowego
segmentu od strony Krakowskiego Przedmieścia i dwie
końcowe osie starszej partii fasady. Elewację od ul.
Senatorskiej zachowano w całości. Podczas odbudowy w 1.
1948-49 (proj. Zygmunt Stępiński) zdecydowano o
przywróceniu pierwotnego symetrycznego układu kamienicy
przedniej, zastępując identyczny stylowo segment płd.
nowo projektowaną kamieniczką, obniżoną w stosunku do
domu Leszczyńskich. Zrekonstruowano brakujące dwie osie
fasady tego ostatniego, zachowując w ocalałej partii
autentyczny wystrój, balkony i elementy rzeźbiarskie, w
tym bezcenne zwieńczenie kamienicy. Wystrój jest w
całości autentyczny. |
