|
Przed 1743 na działce
północnej powstała kamienica Walentego Gocmana,
piętrowa, o czteroosiowej fasadzie i trójosiowej
wystawce w dachu. W 1754 kamienica nadal należała do
tego samego właściciela, w 1770 do wdowy po nim, a w
1784 i 1790 do Sylwestra Gryniewicza. Wzdłuż północnej
granicy działki stały w 1790 dwie oficyny piętrowe,
odpowiednio cztero- i pięcioosiowa. Na działce
południowej w 1743 wymieniona jest kamienica Tańskiego,
w 1754 zamieszkana przez 13 osób, co stoi w sprzeczności
z wizerunkiem parterowej budy, widocznej na weducie
Canaletta powstałej najwcześniej w 1773, prawdopodobnie
więc chodzi o oficynę murowaną w głębi podwórza,
odnotowaną w 1770 jako kamienica Ejnerowicza.
Nowa kamienica (Makowskiego?) powstała po 1773 i była
obiektem piętrowym z tej samej wysokości oficyną,
wymienioną w spisie z 1790. W 1784 i 1790 wzmiankowana
jako własność Ludwiki Makowskiej. W 1819 odnotowano dwie
oficyny na zapleczu domu frontowego. W 1909, gdy
kamienica nr 16 należała do Marii Liedtke, a nr 18 do
jej braci, oba budynki rozebrano i do 1910 na całej
działce wzniesiono kamienicę sześciopiętrową (proj.
Juliusz Dzierżanowski).
Od nazwiska jednej z
lokatorek - słynnej artystki operowej Lucyny Messal -
dom zwano popularnie „Pod Messalką". |
pierzeja
północna na starej pocztówce |
|
Secesyjno-modernistyczna
fasada miała asymetryczną kompozycję. Podwórze od
południa zamknięte było jednotraktową oficyną boczną,
natomiast od wschodu wzniesiono dwutraktową oficynę
poprzeczną. W oficynach pomieszczono luksusową łaźnię,
otwartą w 1911. W latach międzywojennych mieszkał tu
zapomniany dziś literat Ludwik Fiszer.
W 1944 dom został wypalony, zachował jednak mury
wraz z wystrojem oraz ogniotrwałe stropy. W 1948
obniżono do dwóch pięter człon frontowy, nadając
fasadzie pozór elewacji dwóch kamieniczek barokowych. Od
strony podwórza i w partii oficyn nie wprowadzono
żadnych zmian. Oficyny wyremontowano w 1997 r.
wzbogacając secesyjny detal o nowe elementy (ceramiczne
pasy). Nieczynna od 1991 r łaźnia zachowała kompletny,
bardzo obfity wystrój. Łaźnia zaprojektowana przez
Juliusza Dzierżanowskiego (witraże z pracowni
"Białkowski i s-ka", czeskie majoliki z firmy "Allina &
Laurysiewicz" płaskorzeźby Stanislawa jagmina). Po
kilkunastu latch dawna łaźnia doczekała się remontu
zakończonego w 2007 roku. Mieści się tu obecnie luksusowy butik, restauracja i
winiarnia. |
