historia ulicy

Jak wspomina J. M. Sobieszczańśki (Tygodnik Ilustrowany nr.103 z grudnia 1869 r.) skarb, a może cały skarbiec mieścił się przy Aleksandrya czyli obecnej ulicy Kopernika.

Przy ulicy Aleksandrya, w posiadłości rządowej, oznaczonej numerami hypotecznemi 2708 lit. a i c, zaś porządkowymi nura. 6 i 7-ym, zwykle jeszcze teraz zwanej domem Zienteckich, jest niewielki ogród, mieszczący w sobie pośród drzew murowany budynek, na wierzchu szcścio-kańciasty, mający kamienne odrzwia i okna, wewnątrz ślady starych sztukateryj i posadzkę marmurową w kostki białe i czarne, którego pierwotne przeznaczenie mylnie sobie wykładano.
Z poszukiwań archiwalnych okazuje się, że na początku XVII wieku była w tem miejscu drogą publiczna na Solec wiodąca, i przy niej stały drewniane domki, do mieszczan, i probostwa Sto-Krzyża należące.
Kiedy w Warszawie możniejsi osiadać zaczęli, nabył je znany w historyi Wincenty Gosiewski, podskarbi wielki i hetman polny, który w tem miejscu wystawił obszerny dwór drewniany, tudzież ogród przy nim założył. Dwór zniszczyła pierwsza wojna szwedzka, a to co pozostało, córka jego, Zofia Przyjemska, po smutnej śmierci ojca odziedziczywszy, zapisała w r. 1688 siostrze swej Teresie, małżonce Józefa Bogusława Słuszki, także hetmana polnego i głośnego w swoim czasie siłacza.
Słuszka, dokupiwszy jeszcze przylegle grunta, wymurował tu okazały pałac, przy nim zaś, zwyczajem owych wieków, wystawili osobny budynek na umieszczenie swoich drogocennych rzeczy, ztąd skarbcem lub skarbczykiem wtedy mianowany, który dotąd pozostał i był obrócony przez następnych właścicieli na altanę ogrodową, mającą pod spodem lodownię, jak o tem przekonywają wszystkie akta przy sprzedażach sporządzane.
Gmachy te bowiem przechodziły rozmaite koleje, miały wielu następnie posiadaczy i były nawet przedmiotem długoletnich sporów sądowych. Po roku 1597 Słuszka sprzedał je dominikanom obserwantom, mającym niegdyś w blizkiem sąsiedztwie kościół i klasztor, potem należały do Wyżyckich, Potulickich, Przanowskich i Rostkowskich. Najdłnżej, bo od roku 1768 do 1801, były dziedzictwem Tomasza Dłuskiego podkomorzego lubelskiego, niepospolitej w zeszłym wieku postaci, który z ubogiego bakalarza, doszedł nienaganną drogą do wielkiego majątku, znaczenia, niezmiernej powagi i wpływu.
Od Dłuskich pałac kupił Łukasz Zientecki i do jego rodziny należał aż do naszej pamięci. Wynajmowany na mieszkania prywatne, przez czas niejaki w części zajmowany był przez Kraszewskich, i wtedy przyszedł tu na świat w dniu 26 lipca 1812 roku Józef Ignacy, znakomity współczesny pisarz.
Zienteccy podzielili później posiadłość na trzy części, oznaczone teraz głoskami a b i c, a następnie ją sprzedali. Dwie, pierwszą i trzecią, zajmowały dawniej Instytut ortopedyczny, tudzież fabryka instrumentów chirurgicznych oraz innych stalowych i żelaznych narzędzi ostrych, Gustawa Manna, które to części w r. 1859 kupił Okrąg naukowy warszawski i w nich to w końcu mieściło się byłe seminaryum pedagogiczne Szkoły głównej. F. M. Sobieszciański.

Ulica biegnąca od Krakowskiego Przedmieścia do ul. Foksal. Składa się z dwóch odcinków: pierwszy od Krakowskiego Przedmieścia do Tamki to dawna droga, gościniec biegnący Tamką do Solca; drugi od Ordynackiej do Szczyglej dawna ul. Wróbla. Droga nosiła w pierwszej połowie XVII w. nazwę ul. Zjawienie. W 1670 książę Aleksander Zasławski założył tu jurydykę, którą od swego imienia nazwał Aleksandrią. Ul. Zjawienie stała się główną ulicą jurydyki i przemianowano ją na ul. Aleksandria. W pierwszej połowie XVIII w. przy A. stanął pałac Słuszków z ogrodem, a ok. 1754 obok niego drugi pałac Gozdzkich, później własność De Nassau (Dynasowski). Oprócz nich w końcu XVIII w. przy A. znajdował się jeszcze jeden pałac, 7 domów murowanych i 12 domów i dworków drewnianych. Ul. Wróbla powstała przed 1770 i została zabudowana 12 domami drewnianymi. Na ich miejscu wzniesiono kilka piętrowych kamienic w latach osiemdziesiątych XIX w. W l. 1874/1875 stanął przy ul. Aleksandria szpital dla dzieci (wg projektu J. Ankiewicza zbudowany przez F. Tournelle'a, istniejący do dziś. W 1894 ul. Wróblą połączono z Foksal i oświetlono, a w 1902 r. poszerzono. W 1907 ulice Aleksandrię i Wróblą połączono i nazwano ul. Kopernika. W tym samym roku Maksymilian Luxemburg zburzył 6 dawnych domów i wybudował „nowoczesne domy komfortowe". Ok. 1912 pod nr 30 wybudowano gmach Centralnego Towarzystwa Rolniczego (arch. C. Przybylski). W 1944 zabudowa po stronie nieparzystej została zniszczona. W l. 1959/1960 przy K. wybudowano 12-kondygnacyjny dom spółdzielni mieszkaniowej dziennikarzy (arch. arch. L. Kleinert i A. Przybylski). Podczas przebijania Świętokrzyskiej od N. Światu do K. zburzono XVII-wieczną altanę stojącą na terenie dawnego ogrodu Słuszków. W pobliżu Foksal wzniesiono dom spółdzielczy pracowników Polskiej Akademii Nauk, a w 1960 pod nr 9 otwarto kino „Skarpa".
dopisek aut. - Po 20 latach kino zburzono, a na jego miejscu powstał apartamentowiec "Foksal" i nie chodzi tu o numer 9, a o numer 5.

tak wyglądało kino "Skarpa" w 1957 roku, właśnie grano komedię włoską "Dwa pokolenia"