|
Kamienica Macieja
Łyszkiewicza.
przed 1743 r. od strony południowej stał dom dwupiętrowy
i dwuosiowy Halkiewiczów, po 1754 własność Macieja
Kurowskiego - dobudowano nowy dom po stronie północnej.
Stan po przebudowie obrazuje akwarela Zygmunta Vogla z
ok 1785 r. (zamieszczona poniżej).
W 1784 posesja należy do
rodziny de Aster.. następnie do architekta Bonawentury
Solari. Po 1790 obie kamienica połączono i przebudowano
dla bankiera Macieja Łyszkiewicza według projektu
Szymona Bogumiła Zuga - dekoracje w stylu dojrzałego
klasycyzmu. W latach 1858-74 właścicielem posesji był
Wilhelm Gerlach - przemysłowiec.
W 1910 kamienicę nadbudowano o dwa piętra dla Jakuba
Fiszhauta z nowym wystrojem. W latach 60-tych XIX w., od
Gerlacha wynajmowała dom Bronisława Skłodowska, która
prowadziła tu pensję dla dziewcząt. Tu urodziła się jej
córka Maria Skłodowska, późniejsza uczona (odkrywczyni
polonu i radu) - dwukrotna laureatka nagrody Nobla
W 1935 roku zawaliła się część kamienicy od strony
dziedzińca.
|
 |
Jak informowała ówczesna prasa:
Przy ul. Freta L.16 zawaliła się 4-ro
piętrowa oficyna grzebiąc
pod swojemi gruzami 7 zabitych i kilkunastu
rannych.
Ok. 160 osób znalazło sie bez dachu nad
głową, ponieważ władze bezpieczeństwa
ewakuowały z zagrożonego domu kilkadziesiąt
rodzin. Administrator tragicznego domu
został aresztowany, ponieważ okazało się, że
nie zwracał on uwago na rysy, które od
dłuższego już czasu ukazywały się w ścianach
kamienicy, a wszelkie uwagi na ten temat ze
strony lokatorów zbywał milczeniem.
Na miejsce katastrofy przybył komendant
główny Policji państwowej gen. Kordjan
Zamorski
 |
W sierpniu 1944 r.
kamienica została zbombardowana - zginął tu wtedy
cały sztab AL (tablica powyżej - obok zdjęcia
kamienicy). Fasada jednak nie została naruszona. W
1946 rozebrano ruiny do wysokości 1 piętra.
Odbudowana w latach 1951-54 na podstawie
przekazów ikonograficznych z przełomu XIX i XX w.
pod kier. arch. Stanisławy i Jerzego Dutkiewiczów.
Zlikwidowano bramę przejazdową - obecnie jest tu
wejście do Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie. Muzeum
zostało utworzone w 1967 roku.
|
