Reklama, informacja.
Warszawska strona, o warszawskich  ulicach, zabytkach, firmach, sklepach, restauracjach, galeriach i warszawskich ciekawostkach.

abc.warszawa@gmail.com      abc@warszawska.info


501 153 348

Autorska Bibliografia Ciekawostki

Firma

Reklama - Cennik

Spis ulic

Baczyńskiego, Bagno, Pl.Bankowy, Bednarska, Bielańska, Boduena, Bracka, Canaletta, Chmielna, Corraziego, Czackiego, Daniłowiczowska, Pl.Defilad, Dowcip, Dynasy, Elektoralna, Fredry, Gałczyńskiego, Gamerskiego, Graniczna, Grzybowska, Pl.Grzybowski, Hipoteczna, skwer Hoovera, Jana Pawła II (strona wschodnia), Jasna, Al.Jerozolimskie (strona północna), Karasia, Karowa, Kopernika, Kozia, Krakowskie Przedmieście, Kredytowa, Królewska, Krywulta, Kubusia Puchatka, Małachowskiego, Mariańska (po obu stronach Świętokrzyskiej, Marszałkowska, Pl.Mirowski, Mazowiecka, Moliera, Moniuszki, Niecała, Niżyńskiego, Nowy Przejazd, Nowy Świat, Oboźna, Okólnik, Ordynacka, Orla, Ossolińskich, Pańska, Piłsudskiego, Plater, Pl.Powstańców Warszawy, Próżna, Przechodnia, Przeskok, Przybosia, Ptasia, Rysia, Senatorska, Sewerynów, Sienkiewicza, Sienna, Smolna, Al.Solidarności, Sosnowa, Szkolna, Szpitalna, Śliska (nr 3-9), Świętokrzyska, Tamka (od Kopernika do Pałacu Ostrogskich nr 40, 43-49), Pl.Teatralny, Tłomackie, Traugutta, Trębacka, Tuwima, Twarda, Warecka, skwer Wiecheckiego, Widok, Wierzbowa, Zgoda, Zielna, Zimna, Złota, Pl.Żelaznej Bramy.

historia ulicy

 

Historia ulicy wg. Eugeniusza Szwankowskiego wyd.1970:  Ulica biegnąca od ul. Marchlewskiego (obecnie Jana Pawła II) do Krajowej Rady Narodowej (obecnie znowu Twarda). Dawna droga narolna idąca przez ogród zwany Chmielnikiem, stanowiący własność książąt mazowieckich; stąd nazwa ulicy. W połowie XVIII w. była wąską, ale regularną ulicą sięgającą od Nowego Światu do Szpitalnej, dalej biegła jako droga aż do obecnej ul. Karolkowej. Ok. 1770 geometra Maciej Deutsch uregulował bieg ulicy od Szpitalnej aż do Twardej (KRN).
W latach 1766-1784 Chmielna zabudowana została 4 domami murowanymi, 40 drewnianymi dworkami i domami, za którymi ciągnął się pas sadów. Przy Ch. czynne były dwie cegielnie; wybrukowana została w tym okresie na długości ok. 200 m. Ok. 1790 przy rogu Ch. i Brackiej wzniesiono pierwszy cyrk warszawski zwany Szczwalnią lub Hecą, który przetrwał do połowy XIX w.
     W końcu XVIII i w pierwszych dziesiątkach XIX w. na Ch., w odróżnieniu od wielu dzielnic Warszawy, panował zastój budowlany; zaczęła się ona zabudowywać dopiero w związku z rozwojem południowych dzielnic miasta: w 1835 wybudowano kamienicę pod nr 1576 (późn. 19, arch. A. Corazzi); w latach 1840-1843 radca stanu Jan Mitkiewicz wybudował pod nr 53 za ul. Wielką dom neogotycki na kształt zamku angielskiego (arch. A. Gołoński), mieściła się tam następnie dyrekcja Komory Celnej. Późniejsza zabudowa Ch. wiąże się z przeprowadzoną w latach 1844-1846 koleją Warszawsko-Wiedeńską; po stronie nieparzystej za Marszałkowską wznoszone były magazyny, warsztaty i parowozownia. Budynki kolejowe rozbudowywano wzdłuż Ch. do schyłku XIX w., sięgały one wtedy do końca ulicy. Po drugiej stronie, naprzeciw, wybudowano szkołę kolejową. Po 1875 Ch. między N. Światem i Marszałkowską stała się ulicą lokali rozrywkowych, przede wszystkim teatrzyków ogródkowych: w 1. 1877-1894 pod obecnym nr 9 mieścił się teatrzyk „Belle-Vue", a następnie teatrzyki „Odeon", „Fantazja" i „Jardin d'Hiver" W latach 1894 i 1895 w podwórzu kamienicy pod obecnym nr 5 wybudowano pawilon o okazałej elewacji (arch. S. Szyller), do dziś zachowany. Od końca XIX w. Ch. ma charakter ulicy handlowej, o niewielkich, ale licznych sklepach.
W okresie 1918-1939 pod nr 9 na miejscu teatrzyków znajdowało się popularne kino „Pałace". Później, w pobliżu Marszałkowskiej wybudowano kino „Atlantic". W latach 1920/1921 na dawnym terenie Komory Celnej stanął tymczasowy dworzec Warszawa-Główna (arch. arch. T. Zieliński i M. Bystydzieński). W okresie międzywojennym kroniki policyjne odnotowały Ch. jako jedną z najbardziej nieobyczajnych ulic Warszawy. W 1944 zabudowa została w większości wypalona. W 1950 część Ch. od N. Światu do Marszałkowskiej otrzymała nazwę ul. Rutkowskiego. W związku z usytuowaniem Pałacu Kultury i Nauki Ch. została oddzielona od ul. Rutkowskiego placem Defilad. Pod obecnym nr 73 wybudowano siedzibę Biura Projektów i Przedsiębiorstwa Elektryfikacji Kolei. Do 1969 były tu pozostałości dawnej zabudowy i puste tereny.

Historię ulicy znakomicie uzupełnia Jarosław Zielińskie w t. 2 Atlasu Dawnej Architektury Ulic i Placów Warszawy czytamy: ... Duże zniszczenia zachodniego odcinka Chmielnej spowodowane zostały w 1939 r. przez ciężkie bombardowania rejonu Dworca Głównego. Na odcinku wschodnim uległa wtedy zagładzie tylko kamienica Malinowskiego (nr 2). W 1944 kolejne szkody wywołał bezpośredni ostrzał artyleryjski domów na zapleczu dworca i w rejonie Żelaznej, prowadzony przez Niemców od strony Alej Jerozolimskich. Po upadku powstania okupanci spalili niemal w całości część ulicy pomiędzy  marszałkowską, a Żelazną. Na odcinku wschodnim  oraz na zachód od ul. Żelaznej ocalała w przybliżeniu połowa budynków.

W 1946 Pogotowie Budowlane BOŚ dokonało masowych rozbiórek domów położonych na zachód od ul. Marszałkowskiej, pozostawiając tylko kilkanaście najmniej zniszczonych kamienic. Zasiedlona niemal zaraz po wyzwoleniu wschodnia część ulicy wbrew usiłowaniom władz komunistycznych odrodziła się częściowo w przedwojennym kształcie, skupiając wiele starych firm konfekcyjnych i obuwniczych, które przetrwały tu do chwili obecnej. Kamienicznicy zdołali odbudować wiele domów, zanim nie zostały one zagrabione przez reżim. I tu jednak BOŚ zdążył dokonać licznych wyłomów w zabudowie (nr 10-14, 15, 23, 31), wyburzając zachowane fasady. W następnych latach rozebrano przeznaczone początkowo do odbudowy kamienice w pobliżu Marszałkowskiej, w tym unikatowy dorn Borkowskiego (nr 40) o „florenckich" elewacjach, wcześniej zabezpieczony i pokryty nowym dachem, a ponadto położoną na drugim narożniku kamienicę nr 39 oraz sąsiednie: nr 33, 35 i 37. Do lat 60. dotrwały w tym rejonie uprzednio wyremontowano domy nr 32 i 36. Inne kamienice na wschodnim odcinku Chmielnej, przemianowanej w owym czasie na ul. Rutkowskiego, odbudowywano i remontowano, niszcząc lub zmieniając oryginalny wystrój z XIX w. W części zachodniej stopniowo unicestwiono większość ocalałej i wyremontowanej zabudowy; w latach 50. i 60.: magazyn kolejowy autorstwa Dietricha, niemal wszystkie pozostałe ocalałe zabudowania PKP, a także kamienice nr 57, 59, 104 oraz drewniany dom na posesji nr 132. Ok. 1970 rozebrano XIX wieczne kamienice: nr 81, 83, 89 i 138, wcześniej umyślnie zdewastowane, pozbawione tynków i detalu. W czasie budowy Dworca Centralnego, ok. 1973 wyburzono zachowane skrzydło gmachu Szkoły Kolejowej.

 

www.123noclegi.info

www.gdzie-nocleg.pl

www.stare-miasto.com

www.wiejskie-wakacje.pl

www.123noclegi.pl

  Copyright © 2009-2019 M. Lewandowski firma LEWMARK